اگر دانشجوی رشته مهندسی پزشکی یا فارغ التحصیل آن باشید به احتمال خیلی زیاد در مورد دورههای آشنایی با تجهیزات پزشکی هم زیاد شنیدهاید و یا حتی شاید برخی از دورههای مربوط به آن را شرکت کرده باشید. در مقاله مهندسی پزشکی چیست؟ (گرایشها، بازارکار و درآمد) به بررسی ابعاد مختلف این رشته پرداختیم. در این مقاله سعی داریم در مورد دورههای تعمیرات تجهیزات پزشکی صحبت کنیم و در مورد هر کدام از این دورهها جداگانه توضیح دهیم تا با جزئیات آنها بیشتر آشنا شوید.
به طور کلی مباحثی که دانشجویان مهندسی پزشکی با آن در دانشگاهها آشنا میشوند مطالب تئوری است و شاید آشنایی چندانی نسبت به تجهیزات پزشکی پیدا نکنند. در نتیجه گذراندن دورههای خارج از دانشگاه میتواند به شناخت دانشجویان و مهارت آنها در این حوزه کمک کند تا راحتتر و با اعتماد به نفس بیشتر وارد بازار کار شوند.
فهرست مطالب
تجهیزات پزشکی تنوع بسیار زیادی دارند. از جمله تجهیزات پزشکی میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- تجهیزات اتاق عمل
- تجهیزات فیزیوتراپی
- تجهیزات تصویربرداری
- تجهیزات آزمایشگاهی
- تجهیزات دندانپزشکی
- تجهیزات عمومی بیمارستانی و موارد دیگر
اما قبل از همه این موارد، برای هر فردی که علاقه دارد به هر کدام از این حوزهها وارد شود واجب است که با بردهای داخلی تجهیزات و المانهای الکتریکی که در برد آنها استفاده میشود آشنا شود. در نتیجه برای افراد تازه وارد و آماتور پیشنهاد میکنیم که حتما دورههای مربوط به تعمیرات برد تجهیزات پزشکی بگذرانند.
آشنایی با تعمیرات بردهای تجهیزات پزشکی
برای وارد شدن در حوزه تعمیرات تجهیزات پزشکی باید از پایه یعنی شناخت بردهای الکتریکی این تجهیزات شروع کرد. همه تجهیزات پزشکی از بردهای مختلفی تشکیل شدهاند. اگر یک دستگاه پزشکی از کار بیفتد یک مهندس پزشک باید بردهای دستگاه را مورد بررسی قرار دهد تا بتواند عیبیابی کند. لذا تسلط یک مهندس پزشک به بردها و المانهای الکتریکی بسیار مهم میباشد.
بردهای الکتریکی اساس کار پردازشهای دستگاههای مختلف هستند. عیبیابی بردها در تجهیزات پزشکی از مهمترین کارها در یک بیمارستان تلقی میشود. به منظور عیبیابی هرچه بهتر این دستگاهها، لازم است مهارتهای لازم جهت آشنایی با انواع بردهای تجهیزات پزشکی و اتاق عمل را کسب کنید. تعمیر بردهای الکتریکی در همه تجهیزات امری اجتناب ناپذیر است. تعمیر برد در تجهیزات پزشکی از مهمترین قسمتها در یادگیری برد تجهیزات و اصول مرتبط با آن است.
کاربردهای تعمیرات بردهای تجهیزات پزشکی
همانطور که در دوره آموزش تعمیرات بردهای الکتریکی تجهیزات پزشکی آموختیم، مهارت در تعمیرات دستگاههای پزشکی بیمارستانها و مراکز درمانی یکی از تواناییهای مهم برای هر مهندس پزشک به شمار میرود. پس از وقوع مشکل در یک دستگاه تجهیزات پزشکی، مهندس پزشک شاغل در بیمارستان با بررسی، پیگیری و فراخوانی شرکت نماینده در صورت لزوم، میتواند تعمیرات تخصصی تجهیزات پزشکی را شروع نماید. دانش تعمیر و شناخت قطعات الکترونیکی به کار رفته در تجهیزات پزشکی از موارد ابتدایی تعمیرات تخصصی بردهای الکتریکی به شمار میرود.
آشنایی با تجهیزات اتاق عمل
یکی از حوزههای تعمیرات تجهیزات پزشکی، تعمیرات تجهیزات اتاق عمل است. اتاق عمل یکی از مکانهای بسیار مهم و حساس در بیمارستانها و کلینیکها میباشد. تجهیزاتی که در اتاق عمل به کار میروند طیف وسیعی از تجهیزات پزشکی را در بردارند و از اهمیت بسزایی برخوردار هستند. در نتیجه نحوه نگهداری و تعمیرات این تجهیزات نیازمند دقت بسیاری است. با توجه به این سطح از اهمیت، یک مهندس پزشکی هم باید شناخت خوبی نسبت به این دستگاهها و هم تسلط کافی روی بردهای داخلی و عیبیابی آنها داشته باشد.
کاربردهای تجهیزات اتاق عمل
تجهیزات موجود در اتاق عمل همیشه از پرسنل و جراحان استفاده میکنند و این از دلایلی است که اتاق عمل از مهمترین نقاط بیمارستان محسوب میگردد. لذا آشنایی با تجهیزات پزشکی اتاق عمل و توانایی تعمیر آنها از وظایف مهم مهندس پزشک در بیمارستان خواهد بود. مهارت کامل در تعمیر بردهای الکتریکی و قسمتهای مکانیکی دستگاههای پزشکی در دوره آموزش تعمیرات تجهیزات اتاق عمل به علاقهمندان آموزش داده خواهد شد.
تجهیزات اتاق عمل، از مهمترین و حیاتیترین تجهیزات پزشکی بیمارستان به شمار میروند که مهندسین به ویژه فارغ التحصیلان جدید باید با تجهیزات پزشکی اتاق عمل آشنا شوند. دانشپژوهان بهعنوان یک مهندس پزشک، وظیفه دارند اطلاعات کامل و کافی دربارهی تجهیزات پزشکی موجود در اتاق عمل بیمارستان داشته باشند. تجهیزات اتاق عمل ارائهشده در دوره آموزش آشنایی با تجهیزات اتاق عمل شامل ابزارهای اختصاصی هر عمل جراحی و تجهیزات عمومی بیمارستانی که باید همیشه در دسترس پزشکان قرار گیرند خواهد بود.
آشنایی با تجهیزات فیزیوتراپی
فیزیوتراپی یک رشته درمانی است که از تمرین درمانی، تکنیکهای مانیپولاتیو و سایر روشهای درمانی برای بهبود عملکرد بدن، کاهش درد و افزایش قابلیت حرکت استفاده میکند. این درمان در ترمیم بعد از آسیبها، اختلالات عضلانی و اسکلتی، عمل جراحی و بهبود عملکرد ورزشی استفاده میشود. علاقمندان میتوانند با مراجعه به سایت انجمن فیزیوتراپی ایران و کسب اطلاعات معتبر و به روز در این زمینه، دانش خود را ارتقا دهند.
کاربردهای تجهیزات فیزیوتراپی
با توجه به بالا رفتن اهمیت فیزیوتراپی در بهبود سلامت و توانبخشی بیماران، آشنایی با نحوه عملکرد و تعمیر تجهیزات مختلف، از جمله دستگاههایی مانند الکتروتراپی، اولتراسوند و لیزر درمانی، ضروری به شمار میرود. فراگیران نیاز دارند تا با نحوه استفاده، تعمیر، تکنیکها و روشهای تعمیراتی آشنا شوند و توانایی حل مشکلات فنی در این حوزه را کسب نمایند. دوره آموزش تعمیرات تجهیزات فیزیوتراپی پارس پژوهان میتواند مسیر شما را برای تبدیل شدن به یک تکنسین تعمیرات تجهیزات فیزیوتراپی در مراکز درمانی و کلینیکها هموار کند.
آشنایی با تجهیزات تصویربرداری
تجهیزات تصویربرداری پزشکی یکی از مهمترین تجهیزات در صنعت پزشکی محسوب میشوند و همچنین تعمیرات آن از حساسترین و مهمترین بخش تعمیرات تجهیزات پزشکی است و به همین دلیل این حیطه در میان حوزههای کاری رشته مهندسی پزشکی میتواند جذابتر و کاربردی تر باشد. استفاده زیاد و یا نادرست از این تجهیزات میتواند موجب بروز مشکل در این گونه دستگاهها شود.
کاربردهای تعمیرات تجهیزات تصویربرداری
قیمت بالای این دستگاهها موجب میشود که افراد به سمت تعمیرات آنها روی بیاورند. در نتیجه تعمیرات تجهیزات تصویربرداری در حوزه پزشکی از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است. لذا مهندسین پزشکی نقش بسیار مهمی در این حیطه دارند و با توجه به قیمت بالای این دستگاهها واجب است بر این دستگاهها شناخت کافی داشته باشند تا بتوانند آنها را تعمیر کنند. در دوره آموزش تعمیرات تجهیزات تصویربرداری، علاقمندان مهارتهای عملی و نظری مورد نیاز در زمینه نگهداری و تعمیر تجهیزات پیشرفته عکسبرداری از بدن مانند MRI و CT Scan آشنا میشوند.
آشنایی با تجهیزات دندانپزشکی
تجهیزات دندانپزشکی را میتوان به تجهیزات بزرگ و تجهیزات کوچک تقسیمبندی کرد. تجهیزات بزرگ دندانپزشکی برای درمان صحیح مسائل دندانپزشکی مورد نیاز است. به محض ورود بیمار میتوان تجهیزات بزرگ را در مطب یا اتاق دندانپزشکی مشاهده کرد. از جمله دستگاههای دندانپزشکی که میتوان نام برد: دستگاه ایمپلنت دندان، دستگاههای استریلیزاسیون، دستگاههای سفید کننده دندان، دستگاه اشعه ایکس دندان، کمپرسورهای دندانپزشکی، تمیز کننده اولتراسونیک دندانپزشکی، صندلی دندانپزشکی و چراغهای LED میباشند.
کاربردهای تجهیزات دندانپزشکی
یونیت دندانپزشکی از مهمترین بخشهای تجهیزات دندانپزشکی می باشد. یونیت یا صندلی دندانپزشکی یک وسیله پزشکی مخصوص است که برای حمایت از کل بدن بیمار، مانند یک تختخواب طراحی شده است به طوری که دندانپزشک میتواند بیماران را تقریبا در هر موقعیت قرار دهد و برای کمک به دندانپزشک در انجام معاینات، استخراج و جراحیهای دهان استفاده میشود. در دوره آموزش تعمیرات تجهیزات دندانپزشکی، ضمن آشنایی با تجهیزات و ابزارهای دندانپزشکی، اصول نگهداشت، تعمیر و مونتاژ یک یونیت دندانپزشکی نیز شرح داده میشود.
آشنایی با تجهیزات آزمایشگاهی
از موارد پر ظرافت و پر دقت تعمیرات تجهیزات پزشکی، تعمیرات تجهیزات آزمایشگاهی است. هر آزمایشگاه برای دستیابی به نتایجی دقیق و انجام آزمایشهای موفق نیاز به مجموعهای از تجهیزات و لوازم دارد. تجهیزات آزمایشگاهی برای انجام آزمایشات علمی مورد استفاده قرار میگیرند و بسته به کاربرد، ابزارهای ساده تا دستگاههای پیچیده را شامل میشوند.
کاربردهای تجهیزات آزمایشگاهی
با توجه به حوزههای مختلف، آزمایشگاهها به انواع مختلفی از تجهیزات احتیاج دارند، اما بعضی از آنها در همه آزمایشگاهها مشترک هستند. تجهیزات آزمایشگاهی از مهمترین بخشهای تجهیزات واقع در مراکز درمانی و بیمارستانها هستند. این تجهیزات به دلیل اینکه بسیار دقیق هستند، برای تعمیرات آنها باید نهایت ظرافت را به کار برد.
دوره آموزش آشنایی و آموزش تعمیرات تجهیزات آزمایشگاهی، فرصتی بینظیر برای افرادی است که میخواهند مهارتهای فنی و تخصصی در زمینهی تعمیر و نگهداری تجهیزات آزمایشگاهی کسب کنند. این دوره با هدف ارتقاء دانش و توانمندیهای فنی شرکتکنندگان طراحی شده است و به آنها کمک میکند تا با اصول و فنون تعمیرات این تجهیزات آشنا شوند.
مقایسه جامع انواع تعمیرات تجهیزات پزشکی
مهارتهای کلیدی مورد نیاز |
میانگین درآمد سالانه (در سال 2024) |
|
تعمیرات بردهای تجهیزات الکترونیکی |
عیبیابی، کالیبراسیون، ایمنی الکتریکی |
60 تا 70 هزار یورو |
تعمیرات تجهیزات اتاق عمل |
تجهیزات جراحی، نگهداری پیشگیرانه |
40 تا 50 هزار یورو |
تعمیرات تجهیزات فیزیوتراپی |
دانش فیزیوتراپی، کالیبراسیون |
60 تا 70 هزار یورو |
تعمیرات تجهیزات تصویربرداری |
ایمنی پرتو، شبکه تجهیزات |
55 تا 65 هزار یورو |
تعمیرات تجهیزات دندانپزشکی |
مونتاژ، آشنایی با ساختار دندان |
35 تا 45 هزار یورو |
تعمیرات تجهیزات آزمایشگاهی |
ایمنی شیمیایی، نصب ابزار آزمایشگاهی |
40 تا 50 هزار یورو |
جمع بندی
به طور کلی حوزه تعمیرات تجهیزات پزشکی از حوزههای بسیار پرکاربرد و پردرآمد میباشد. علاقمندانی که تمایل دارند در این حوزه وارد شوند باید از پایه شروع کنند و مهارتهای تئوری و عملی را همراه با دورههای گروه آموزشی پارس پژوهان فرا بگیرند تا تواناییهای کاربردی در صنعت را کسب نمایند. از آنجایی که تعمیرات تجهیزات پزشکی یک حوزه استراتژیک محسوب میشود، برنامهریزی دقیق و جامعی برای آغاز مسیر یادگیری و ورود به بازار کار میطلبد.
نویسنده: سمانه خان بیگی، کارشناس مهندسی پزشکی - رضا صفایی، کارشناس مدیریت صنعتی